آخرین ویرایش: 1398/10/23

نکاتی که برای بافت یک فرش خوب به کارتان می آید

بهترین فرش دستباف جهان در ایران بافته میشود و بهترین فرش از نوع ماشینی ان ، فرش ماشینی کاشان می باشد .در این مقاله دوست داریم روش بافت یک قالی دستباف اعلی را با شما در میان بگذاریم .که با رعایت چندین نکته ی کوتاه و اسان و کاربردی می توان ، درصد خطا در بافت را کاهش داد و به تعداد فرش های با کیفیت و خوش بافت افزود.

فرش دستباف از جمله قدیمی ترین صنایع کشف شده به وسیله ی بشر بوده است .که در بافت ان هنر دست انسان دخیل است. فرش دستباف ارزش هنری بالایی دارد ، اما اگر دقیق بافته نشود و یک سری نکات در بافت ان رعایت نگردد ، ارزش فرش کاسته می شود .

مقاله مرتبط : درجه بندي فرش ماشيني کاشان هنگام خرید فرش

 

یک فرش دستباف معیوب از زوایای بسیاری دارای مشکل است ، اما چند نکته ی مهم و اساسی است که اگر رعایت گردد باعث میشود ، اشکالات فرش هنگام بافت کاهش یافته و فرش هنگام فروش افت ارزش نداشته باشد .و دارای کیفیت قابل قبولی باشد .

به همین سادگی اگر بافندگان یکسری نکات را رعایت کنند از وارد امدن لطمات و صدمات غیر قابل جبران به فرش جلوگیری خواهند کرد .

 

1- پایه و اساس یک بافت خوب

 

اول : دستگاه بافت قالی سالم وبدون نقص یا همان دار قالی مناسب

دوم : فرش بر روی تار و پود که به ان چله می گویند بافته و سوار میشود .پس چله ی قالی به منزله اسکلت و استخوان بندی فرش است و درست و اصولی بودن چله کشی ، در کیفیت نهایی فرش تاثیر گذار خواهد بود .پس چله کشی باید صحیح و یکدست باشد .

به شما توصیه می شود اگر چله کشی دستگاه شما قابل دلچسب و تمیز نبود ، هرگز تا رفع عیب ان و تصحیح ان شروع به بافت نکنید .

از استادکاران باتجربه کمک بگیرید و برای اینکار استفاده کنید. برای بافندگان تازه کار و کم تجربه ، کار چله کشی ، بسیار سخت و دشوار و حساس است ، پس هرگز خودتان اگر تجربه ی کافی را برای اینکار ندارید چله کشی نکنید .زیرا تمام عیوب ان هنگام بافت فرش تان نمایان خواهد شد و فرشی که از پایه و اسکلت دچار مشکل باشد، از ارزش لازم برخوردار نخواهد بود .

 

2- پود نازک

 

اگر میدانید یا اطلاع ندارید ، لازم به ذکر است که چله در واقع تارهای قالی هستند و به نخ های عمودی که زمینه ی قالی ما را تشکیل می دهند تار قالی یا چله گویند .

و پود، نخ های افقی فرش میباشند که بعد از هر رج بافت ، برروی گره ها به صورت افقی رد می شود و گره های فرش را به دل فرش محکم می کند .

پس از انتخاب دار مناسب و اصولی ، و انجام چله کشی درست و صحیح ، مهم ترین عاملی که در بافت یک فرش خوب مناسب است ، این است که بافنده مهارت لازم را در کشیدن پود نازک قالی را داشته باشد .بنابراین لطفا ، تا زمانی که مطمئن نشده اید که در این کار مهارت لازم را دارید ، دست به کار نشده و در نزد یک فرد باتجربه به کسب مهارت بپردازید .

کیفیت بافت بیشتر از هر چیز مرهون کشیدن پود نازک قالی به صورت اصولی است .

 

3- کنترل دقیق ارتفاع فرش

 

بطور مرتب باید ارتفاع قالی را چک کرد .زیرا هر چیزی قاعده و قانونی دارد و ، یکی از قوانین بافت فرش دستباف این است که فرش باید در نهایت در ابعاد و اندازه و متراژ مناسب باشد .

بطور مرتب ، هر بیست رج یکبار ، ارتفاع بافت تان را با مقدار استاندار ان مقایسه کنید .به گونه ای که ارتفاع بافت مناسب را با رجشمار قالی تان محاسبه کرده و کافی است در نقطه مربوطه ارتفاع فرش را با ان مقداری که باید باشد تنظیم کرده و از مشکلات و عیوب زیادی که در اثر عدم کنترل ابعاد فرش ممکن است پیش بیاید جلوگیری نمایید .

 

به موارد زیر توجه کنید :

 

  • اگر بافت شما پایین زدگی داشت (یعنی ارتفاع تان کمتر از مقدار مجاز بود ) یکی از اشکالات زیر را در بافت داشته اید :

1- دفه را دفتینه را بیش از اندازه محکم کوبیده اید .

2- چله ها را بیش از اندازه استاندارد سفت کرده اید ، یعنی پیچهای سر دار بیش از حد سفت است .

3- تراکم چله ها اگر کم باشد در اثر زدن دفه عرض کارتان زیاد تر از حد مجاز می شود و ارتفاع کارتان کمتر از حد مجاز میگردد .(چله ها نباید بازتر از حد مجاز باشند و تراکم قالی باید رعایت گردد.)

4- یا اینکه ممکن است پود کلفت و نازک را به صورت مرتب در هر رج به کار نمی برید .

 

  • اگر بافت شما بالازدگی داشت، ( یعنی بافت شما بلند تر از حد مجاز بود) قالی شما یکی از اشکالات زیر را داشته است :

1- دفه یا دفتین را با فشار کم تر از حد استاندارد کوبیده اید .ضرب دست تان ارام بوده است .

2- چله ها شل بوده است .(میتوانید ان را از طریق پیچهای سردار سفت کنید .)

3- تراکم چله ها بیش از حد مجاز است و (عرض کار کمتر از انچه باید باشد می شود .)

4- پود نازک را خیلی سفت و خشک میکشید .(اگر این کار را بکنید هر چقدر هم ، دفه بزنید رج پایین تر نخواهد رفت .)

 

نکات مهم در کنترل ابعاد و اندازه فرش

 

متاسفانه اکثر بافندگان به اندازه ی استاندارد و اصولی فرش دقت نمی کنند و در نتیجه بافت تمیزی ارائه نمیدهند .منظور از اصول این است که ، قالی شما وقتی تمام می شود، هر دو طرف ان نسبت به مرکز باید به یک اندازه یا مقدار باشد. اما بسیاری از بافندگان تا زمانی که به نیمه ی قالی میرسند ، سعی نمی کنند به طور منظم فرششان را اندازه گیری کنند .

و بدتر از بد اینکه ، وقتی وسط کار متوجه میشوند که فرششان مثلا پنج سانت کوتاه شده است ، برای جبران طرف دیگر را انقدر فاصله دار می بافند که به زعم خودشان کوتاهی فرش را جبران کنند در صورتی که نباید کسی که متوجه کوتاهی و بلندی قالی اش می شود ، ادامه ی فرش را هم مشکل دار ببافد .چون در این صورت هم در نیمه ی اول فرش و هم در نیمه ی دوم فرش نقص ایجاد می گردد.

پس توصیه میشود ، اگر مقداری از فرش را بدون اندازه گیری مرتب بافتید و بعدا متوجه شدید فرش بالازدگی یا پایین زدگی دارد لطفا باقیمانده ی فرش را مطابق استانداردهای جدول ببافید .و به قسمتی که دچار مشکل شده است کاری نداشته باشید .

 

نکته ی دیگر

همواره در هنگام بافت از گره های با طول استاندارد 3 سانتی متری برای بافت فرشتان استفاده کنید .( هردولای نخ باهم سه سانت باشد ) چون در غیر این صورت با کسری نخ مواجه خواهید شد و تهیه نخ ، شاید به اسانی انچه شما فکر میکنید نباشد و مجبور شوید در صورت گیر نیاوردن نخ ، بافت قالی تان را رها کنید .یا اینکه از رنگ های متفاوت با رنگهای قبلی تان استفاده کنید که در این صورت بعد از این همه تلاش و زحمت کسی قالی دو رنگ شما را خریداری نخواهد کرد .

و دورنگ شدن ، در قالی دستباف عیب محسوب می گردد.

بسیاری از عیوب و مشکلات به وجود امده در طول بافت ، بوسیله ی رفوگری و ....به راحتی قابل رفع هستند اما متاسفانه این موردی که ذکر شد، یعنی جبران کم اوردن خامه اینقدرها هم کار راحتی نخواهد بود .

 

توصیه

بعد از بافت هر رج از فرشتان باید گره ها را با دو انگشت دستان سرکشی کنید .بعنی گره ها را به سمت خودتان بکشید .تا گره ها به صورت کاملا صاف و کشیده و یکدست در ساختمان فرش قرار بگیرد .

 

4- ناهمواری امتداد رج ها به اصطلاح سرکجی

 

فرش

 

یکی از مشکلاتی که قالیبافان با ان دست به گریبان هستند ، این است که هنگامی که قالی را میبافند ، رج ها کاملا افقی نیستند .و گاهی بافت دچار سرکجی شدید می شود ، به گونه ای که یک سمت بافت بالاتر و سمت دیگر پایین تر از افق قرار میگیرد .

دلایلی باعث به وجود امدن سرکجی می شود که در زیر به ان اشاره می گردد.

 

یکنواخت نبودن کشش چله ها در عرض کار :

در قسمت هایی که چله سفت تر است و بیشتر کشیده شده است ، رجها در اثر دفه زدن به راحتی پایین می روند اما در قسمت هایی که چله ها شل تر هستند هر چقدر هم که دفه بزنید چله ها پایین نمیروند و در نتیجه در امتداد رج پستی و بلندی ایجاد می گردد.

 

عدم تراکم یکنواخت تارهای چله در عرض کار

در قسمت هایی که تعداد چله بیشتری با تراکم بالاتر ریخته شده است به طور طبیعی ارتفاع فرش بالاتر می رود و تراکم بیشتر باعث می شود که فرش بالا بزند .

پس باید دقت کرد که ریزش چله ها در عرض کار یکنواخت باشد و بدون تجمع و فواصل زیاد باهم قرار گیرد .

 

مقاله مرتبط : عیوب احتمالی فرش ماشینی 

برچسب ها:

دیدگاه های شما :


.: نظرات شما :.