گلیم

درباره ی فرش ماشینی کاشان بیشتر بدانید.

به نقل از استاد علی بهمنی مقاله ی گلیم را با خلاصه ای از سخنان گهربارشان شروع می کنیم. به گفته ی ایشان تاریخ نگاری عملی مردانه به شمار می رود، زیرا اکثر داستان ها و افسانه هایی که از زمان های کهن بازگو و تعریف می شود در هر کدام به نوعی قهرمان اصلی داستان مردان بوده و کمتر از زنان در داستان های تاریخی به عنوان افتخار آفرینان تاریخ، نامی به میان آمده است. مگر اینکه معشوقه ی مردی بوده باشند.

انواع فرش ماشینی سورنا:

فرش ماشینی 1200 شانه

فرش ماشینی 1000 شانه

فرش ماشینی 700 شانه

 

هرگز این چنین نبوده است بلکه زنان کسانی نبودند که در طول تاریخ نشسته باشند و پیشرفت و تلاش و افتخارآفرینی مردان را تماشا کنند. آنها از همان زمان کچ نشینی دست به یک انتخاب زده و یک روش زندگی شرافتمندانه را انتخاب کردند و آن این بود که :

آنها از نام خود گذشتند تا خاطراتشان و تک تک لحظات و ذره های انرژی تن شان و ذوق و زیبایی موجود در نگاه و هنر ذاتی سر پنجه هایشان ریشه بدواند در رگهای زندگی ! شاید برای شما سوال پیش بیاید که چگونه چنین چیزی ممکن است و مگر زنان تاریخ چه کرده اند؟ به گلیم ها نگاه کنید. و درون رنگ و طرح و نقش آن زنان عشایر را ببینید که چگونه زیبایی و سادگی نگاهشان را در بطن گلیم ها داد می زنند.

گواهی این مدعا این است که امروزه که انسان در میان شلوغی های شهرنشینی و تجملات و فشارهای زندگی گرفتار آمده به دنبال راهی یا چیزی می گردد تا او را با سادگی و اصالت ذاتی اجداد و نیاکانش پیوند دهد. این گونه است که برخی از انسان امروزی به تبعیت از گذشته خودشان منزل و انواع وسایل خود را با طرح گلیم آذین کرده و در میان پیچ و خم سالها و قرنها، مادرانشان را از میان تارو پود گلیم ها صدا می زندد.

 

 

تاریخ گلیم

گلیم از کجا آمد چه کسانی در به وجود آمدن آن نقش داشتند؟ به دلیل از بین رفتن ابزارهای پشمی بافندگی در گذر زمان نمی توان به طور دقیق تخمین زد که گلیم در چه سالی و توسط چه کسانی به وجود آمده است. ولی به طور کلی تاریخ این هنر اصیل به شرق بر می گردد.

پوشش روی تابوت های یافت شده در نزدیکی رود نیل، گلیم بافی را به حدود 1000 سال پیش از میلاد مسیح مرتبط می کند. مواد اولیه ی بافت گلیم پشم و پوشش حیواناتی چون اسب، بز، شتر تامین میشده است.

به جرات می توان گفت که خاور شرق مهد اولیه شکل گیری این هنر اصیل است. گلیم بافی در بین قرون هفتم و هجدهم گسترش یافت و همانطور که در بالا ذکر شد نباید این نکته را فراموش کرد که زنان این هنر را در انحصار خود داشته اند و یک نوع اشتغال و کمکی برای گردش چرخ مالی خانواده بوده اند.

در طی سده های مختلف و گذر زمان و ازدواج قبائل مختلف باهم طرح های گلیم ها با هم ادغام شده و تغییر یافت. در قدیم گلیم ها به این دلیل که به وسیله ی پشم حیوانات بافته می شد از کیفیت بسیار بالایی برخوردار بود. و در ادامه ی این سبقه ی طولانی امروزه نوع جدید گلیم ظهور یافته است که به گلیم ماشینی موسوم است . این گلیم با الیاف مصنوعی و دستگاه های ریسندگی و نساجی بافته می شود. و به دلیل استقبال زیاد افراد به این نوع فرش هم به خاطر طرح های متنوع آن و هم به خاطر قیمت مناسب آن نسبت به نوع دستباف آن سهم قابل قبولی از بازار را به خود اختصاص داده است.

 

 

گلیم چیست و چگونه بافته می شود؟

گلیم دست بافته ای است ساده که از دو نخ عمودی و افقی به وجود می آید. نخ تار و نخ پود این دو نخ هستند که ساختار گلیم را تشکیل می دهند. این دو نخ هستند که با تنیده شدن و بافته شدن به هم طرح های زیبای گلیم را نتیجه می دهند. تفاوت شان با فرش دستباف این است که پرز ندارند و فرش دستباف از نخ تار و پود به عنوان اسکلت فرش و نخ پرز که در دل این دو نخ تثبیت می گردد به وجود می آید.

گلیم های دستباف طبیعی از الیاف طبیعی مثل پشم بافته شده و گلیم های ماشینی از الیاف مصنوعی اکریلیک، پلی استر و غیره به وجود می آیند. که لازم به ذکر است اکثر گلیم های ماشینی موجود در بازار از نخ پلی استر بافته می شود.

 

 

طرح گلیم ها

گلیم ها به طور معمول از شکل های شکسته و نقوش هندسی به وجود می آیند. لوزی، سه گوش، چهارگوش، گل و بوته و انواع حیوانات و بسیاری از نقوش دیگر را شامل می شود. از جمله قدیمی ترین گلیم ها همانطور که گفته شد از مصر به دست آمده .گلیم ها بافت های گوناگونی دارند که گلیمچه، مسند ، خورجین ، ورنی و جوال از این دست می باشند.

گلیم ها عموما به صورت ذهنی بافته می شوند. و به همین دلیل است که نقوش ساده درون مایه ی گلیم ها را تشکیل می دهند. ورنی پر از اشکالی است که داستان زندگی و ماجراهای درون آن را برای بیننده بازگو می کند. دور این گلیم یک قاب، وسط آن یک حوض و میان آن بافنده هر چه دلش می خواهد می بافد. از اژدها تا پرندگان اسطوره ای ، تا ماشین عروسی و آپارتمان نقلی .

گلیم خمسه که بیشتر توسط شیرازی ها بافته میشده نشان دهنده ی این است که شیرازی ها به فکر ستارگان و اسمان شب بوده اند. زمینه ی این گلیم تیره بوده و از شش ضلعیها و لوزیهای طلایی به شکل ستارگان آن را پر می کرده اند.

درون این نقوش از اشکال رنگارنگ پر است.

طرح افشار نیز هست، که با رنگهای روشن و گرم بافته می شود. انگار دشتی پر از گل است که گاهی طرحی شبیه قالی به خود می گیرد. این طرح در کرمان بافته می شود.

گلیم قشقایی حاصل نوعی از سبک زندگی است. کوچ نشینان سبک زندگی می کرده اند. پشم هایی که برای بافت درست می کرده اند را هر کجا بساط زندگی پهن می کرده اند، رنگ زده و دوباره جمع کرده و به سفر ادامه می داده اند به همین دلیل است که یک رنگ زرد در یک گلیم در یک جا زرد و در جای دیگر طلایی است.

در گلیم شیرکی پیچ سیرجان نقش و نگار به اوج خود رسیده و طرحهای مربع و شش ضلعی و نقوش شکسته هندسی فقط در آن نیست. بلکه طرح های دایره ای نیز در اینجا به چشم می خورد.معمولا این نوع گلیم را راه راه یا طبقه طبقه می بافند. بین هر طبقه از طرح های هندسی و گل و پرندگان پر می باشد.

شیرکی عصاره ای از تمام نقوش گلیم بافی در ایران است.

 

 

گلیم در منزل

گلیم ها فرش های ساده و مفهومی هستند که امروزه مورد استقبال افراد زیادی از ایران و جهان قرار گرفته است. و خانه های خاص با دکوراسیون زیبا با گلیم تکمیل می گردد.

گلیم ها هم در پذیرایی و هم در اتاق های خواب و اشپزخانه استفاده می شوند.

امروزه افراد برای فرار از طرح های ساختگی و برای فرار از سبک های تجملاتی زندگی به دکوراسیون های سنتی و طرح های ارامش بخش پناه برده و از گبه ها و گلیم ها در شکل دادن روحیه منزل خود استفاده می کنند.

 

 

برچسب ها:

دیدگاه های شما :


.: نظرات شما :.